Sorun ve güvenlik, 5 dk
Telefon kaybolduğunda hesabınızın ne kadar açıkta kalacağını, kayıptan önce yaptığınız ayarlar belirler. Kilitli, SIM PIN’i açık ve şifreleri korunan bir telefonu bulan kişi Casipop hesabınıza kolay ulaşamaz; kilitsiz bir telefonda ise kayıtlı şifre ve gelen SMS kodları ona kalır. Casipop mobil güvenlik bu yüzden iki parçadır: önceden kilitleri kurmak, kayıptan sonra da hızla şifreyi değiştirip telefonu uzaktan kilitlemek.
Bugün beş dakika ayırıp şu ayarları yaparsanız kayıp günü işiniz yarıya iner:
Kilit ekranında hangi uygulamanın ne göstereceğini ayarlamak için bildirim izinleri ve kilit ekranı önizlemesi yazısına bakabilirsiniz.
Tarayıcının ya da telefonun şifre yöneticisi, ekran kilidiniz kadar güvenlidir. iPhone kayıtlı bir şifreyi doldurmadan önce yüzünüzü, parmak izinizi ya da cihaz parolanızı ister. Android’de bu davranış tarayıcıya ve sürüme göre değişir; şifre yöneticisinin ayarlarında doldurmadan önce kimlik doğrulama isteyen bir seçenek varsa açın.
Asıl zayıf nokta e-postadır. Şifre sıfırlama bağlantısı oraya gittiği için e-posta hesabını ele geçiren kişi diğer hesapları da açabilir. E-postada iki adımlı doğrulama açık olsun. Hangi şifrelerin kayıtlı olduğunu görmek için iPhone’da Şifreler uygulamasına (eski sürümlerde Ayarlar → Şifreler), Android’de Google Şifre Yöneticisi’ne bakın; kullanmadığınız ya da paylaştığınız şifreleri oradan silin.
Casipop’ta iki adımlı doğrulama sunuluyorsa kurulumda verilen yedek kodları telefonun dışında, örneğin kâğıda yazıp saklayın. Kodları üreten uygulama kaybolan telefondaysa hesaba bu yedeklerle girersiniz. Girişte otomatik doldurmayı nasıl güvenli kullanacağınız adres çubuğu ve şifre yöneticisiyle giriş sayfasında yer alıyor.
Çünkü SMS kodları numaranıza gelir, telefona değil. SIM değişikliği dolandırıcılığında biri sahte belgeyle ya da ikna yoluyla operatörden sizin numaranıza yeni bir SIM çıkartır. Eski SIM o anda çalışmaz hâle gelir ve kodlar onun telefonuna düşer. Kartın kopyalanması (SIM klonlama) da benzer sonuç verir, ama yeni kartlarda çok zordur; bu yüzden asıl yol operatörden kart çıkartmaktır.
Belirtisi açıktır: çevrenizdeki telefonlar çekerken sizinki birden şebeke göstermez. Böyle bir durumda başka bir telefondan operatörü arayın, hattı durdurun ve ardından şifrelerinizi değiştirin.
Telefon çalınırsa SIM başka bir cihaza takılıp kodlar oradan alınabilir. Buna karşı SIM PIN’i açın: iPhone’da Ayarlar → Hücresel → SIM PIN, Android’de çoğu modelde Ayarlar → Güvenlik altında SIM kart kilidi bulunur; adlar sürüme göre değişebilir. PIN üç kez yanlış girilirse SIM kilitlenir ve açmak için PUK kodu gerekir. PUK, SIM’in çıktığı kartın üzerinde yazar ya da operatörden alınır. Kilidi açtıktan sonra operatörün verdiği hazır PIN’i kendi seçtiğiniz bir kodla değiştirin.
Telefonun kaybolduğunu anladığınız anda başka bir telefondan ya da bilgisayardan şu sırayla ilerleyin:
Telefonu bulsanız bile şifre değişikliğini geri almayın. Birkaç saat başkasının elinde kalan cihazda neyin kopyalandığını bilemezsiniz.
Kayıp ya da hırsızlık için resmî başvuru yapacaksanız telefonun IMEI numarası istenir. Bu numarayı telefon elinizdeyken *#06# tuşlayarak görebilir ya da kutusunun üzerinden okuyabilirsiniz; bugünden bir yere not edin.
Ortak telefonda Casipop mobil güvenlik için ilk kural basittir: aile içinde paylaşılan bir cihazda şifre kaydetmeyin ve her oturumun sonunda çıkış yapın. Gizli sekme, kapattığınızda çerezleri siler ama çıkış yapmadan bırakılan açık bir sekme yine hesabınızı gösterir. Bazı Android modellerinde ayrı kullanıcı ya da misafir profili açılabilir; telefonu sürekli paylaşıyorsanız bu seçenek hesabınızı ayrı tutar. 18 yaşından küçüklerin kullandığı bir cihazda oturum açık bırakmak hem hesabınızı hem çocuğu riske atar.
Erişilebilirlik izni, SMS okuma izni ya da diğer uygulamaların üzerinde gösterme izni isteyen bir bahis uygulamasına şüpheyle bakın. Bu izinler ekranınızı okumaya ve kodlarınızı yakalamaya yarar, oyun oynamak için gerekmez. Uygulama sunuluyorsa yalnız sitenin kendi sayfasındaki bağlantıdan kurulmalı; kurulumda hangi izinlere dikkat edileceğini uygulamayı güvenilir kaynaktan kurma yazısında bulabilirsiniz.
Telefonunuzdaki uygulamaların hangi izinleri kullandığını Android’de çoğu modelde Ayarlar → Gizlilik → İzin yöneticisi, iPhone’da Ayarlar → Gizlilik ve Güvenlik altından görebilirsiniz. Android’de tanımadığınız bir uygulama SMS’lerinize ya da erişilebilirlik ayarına erişiyorsa iznini hemen kaldırın.
Şüpheli bir uygulama kurduysanız önce onu silin, sonra başka bir cihazdan Casipop ve e-posta şifrelerinizi değiştirin.
Güvenlik yalnız şifrelerle ilgili değildir; oyun sizi uykusuz bırakmaya ya da borçlandırmaya başladıysa bu da korunmanız gereken bir alandır. YEDAM, 115 numaralı ücretsiz hattında bu konuda gizlilik içinde destek veriyor; yedam.org.tr üzerinden de ulaşabilirsiniz.
Yetmez. Önce Bul uygulamasından ya da Google hesabınızdan cihazı kaldırın, sonra fabrika ayarlarına sıfırlayın. Hesaptan kaldırılmadan sıfırlanan telefon açılışta sizin hesap bilgilerinizi ister ve yeni sahibi onu kullanamaz.
Siteden siteye değişir. Bazı sitelerde şifre değişince tüm oturumlar kapanır, bazılarında açık kalır. Hesap ayarlarında oturum listesi yoksa destek ekibinden diğer cihazlardaki oturumları kapatmalarını isteyin.
Kısmen. Çalınan telefondan eSIM çıkarılıp başka cihaza takılamaz, bu yüzden hırsıza karşı avantajlıdır. Birinin sahte başvuruyla numaranıza yeni bir eSIM çıkartması ise yine mümkündür.